[Terug naar hoofdpagina] [Contactgegevens]
Verrassende oorsprong provincievlag
Onlangs is in Duitsland een boek¹ verschenen dat over de oorsprong van
de Franken handelt, maar dat ook een nieuw licht werpt op de
oorsprong van de Noordbrabantse vlag. Volgens de auteur waren de
Franken geen Germanen maar Sarmaten die uit Oost- Europa en eerder
nog uit Azië kwamen. Hij baseert zich op een nieuwe studie van alle
schriftelijke bronnen, op een lange keten van archeologische
vondsten, namelijk graven waarin ook paarden bijgezet werden, en op
nog steeds bestaande culturele verschijnselen. En zo komt hij
uiteindelijk uit in Doornik waar enkele eeuwen geleden inderdaad het
beroemde graf van koning Childerik opgegraven is. Wandelt u maar in
Doornik rond en u komt Childerik nog steeds tegen.
De geschiedenis van de Noordbrabantse vlaggen en wapens (ook van de
gemeenten) is grondig beschreven in het boek Wapens en Vlaggen
van Noord-Brabant van W.A. van Ham. Dat boek is in 1986
uitgegeven door de Walburg Pers in Zutphen in samenwerking met de
Stichting Brabantse Dag in Heeze, een stichting die allerlei
waardevolle boeken heeft gerealiseerd. In mijn boek over Een
gouden cultuurfestival. 50 jaar Brabantse dag 1958-2007 heb ik
er uiteraard ook aandacht aan besteed.
Over de keuze van een Noordbrabantse vlag is er heel wat strijd
geleverd. Uiteindelijk werd gekozen voor de rood en wit geblokte
vlag van het Hertogdom Brabant. De kleuren van de het wapen van de
Brabantse hertogen waren echter rood, geel en zwart en er waren
groepen die deze kleuren autentieker vonden. Een langdurige verbale
strijd volgde. In 1935 gaf de viering van het 750-jarig bestaan van
´s- Hertogenbosch de doorslag. De rood en wit geblokte vlag kreeg de
voorkeur. Zelfs de Hoge Raad voor de Adel verloor deze strijd. In
1959 koos het provinciebestuur officieel voor deze vlag. We kunnen
dus dit jaar vieren dat de vlag 50 jaar functioneert. De vlag, die
natuurlijk al veel langer bestond, is de oudste van alle
provincievlaggen en hing tot en met 2006 in de Ridderzaal meteen
rechts van de troon van de koningin. Nu zijn de vlaggen van de
provincies vervangen door wandtapijten met daarop de wapens van de
provincies.
De Noordbrabantse vlag is inderdaad Brabants bont en bestaat uit een
schaakbordpatroon van 24 vlakken in de kleuren rood en wit. De
oorsprong van dit geheel wordt tot nu toe herleid tot het graafschap
Leuven (vanaf het jaar 1000) dat men kan zien als het begin van het
Hertogdom Brabant. In sommige beschouwingen wordt gesteld van die
Leuvense heersers Vikingen waren. De schrijver van het nieuwe boek
toont echter aan dat al vanaf de Romeinse tijd de Sarmaten dit
patroon en deze kleuren op hun wapens, wimpels en mantels hadden, en
dat is te zien op afbeeldingen van Sarmatische en Alaanse ruiters.
In onder meer Kroatië, Polen, delen van Duitsland is de doorwerking
van deze vormgeving en tinctuur nog zeer duidelijk herkenbaar.
Het ligt voor de hand om de oorsprong van de Noordbrabantse vlag dus
veel verder terug in de tijd te zoeken. Of de Franken (Sarmaten dus)
in de tijd van de volksverhuizingen over en door het grondgebied van
onze provincie getrokken zijn is omstreden. Onder meer de Eerselse
archeoloog A. Kakebeeke verzette zich daar fel tegen. Hij beweerde
dat de Franken (Sarmaten) pas in onze streken kwamen toen ze in
Frankrijk de bestuurlijke leegte na de Romeinen stevig ingevuld
hadden. Ze werden toen Merovingers genoemd en later Pippijnen en
Karolingers. Ze moeten echter in de vierde eeuw n. Chr. wel door de
latere gebieden van het latere Hertogdom Brabant getrokken zijn om
in Noordwest-Frankrijk en Zuidwest-België (Doornik) uit te komen. De
huidige Noordbrabantse dag kan dus teruggaan op historische
gebeurtenissen van zo’n 1600 jaar geleden, uiteraard geteld in de
Katholieke jarentelling die we gewend zijn en die dag in dag uit
goed werkt.
¹ Reinhardt Schmoeckel (Bonn), König Chlodwig war
kein Franke. Frankreichs und Deutschlands Sarmatische Wurzeln,
Bonn 2009
Ad Maas (1941) is publicist en schreef ook over
historische zaken een groot aantal artikelen en boeken.