[Terug naar hoofdpagina] [Contactgegevens]

De Poffer. Vrouwentooi in Brabant
Een prachtig mislukt boekwerk

Het boek De Poffer van Gerard Rooijakkers bevat mooie informatieve teksten en zeer veel prachtige foto’s (vooral vanaf bladzijde 113 tot blz. 203), wel een Beeldregister (een overzicht van de foto’s in dit boek door middel van kleine afdrukken), maar een gewoon register is niet aanwezig, ook geen Inleiding en….nog niet eens een Inhoudsopgave, laat staan een Inhoudsopgave met bladzijdenummers. Nu is dat allemaal nog niet zo erg als uit het gebruik van de lettertypes of de grootte of kleur van letters op te maken zou zijn wat de structuur van het boek is. Maar…. ook daar komt de lezer niet mee klaar: uit de vorm en grootte van de letters kun je niet afleiden of je maken hebt met een titel van een hoofdstuk of paragraaf of een bijschrift of een aandachtstrekker. Zouden we ook geen punt van hoeven te maken als de structuur van het boek maar met cijfers aangegeven was, maar helaas er is geen numeriek geheel te ontdekken. Daarom is dit creatieve boek meteen ook een chaos.
Hoe kan dat nu toch? Na de 84 noten van Rooijakkers en vóór het fotootjesregister (waar nog een reeks foto’s is toegevoegd die klaarblijkelijk overgebleven waren) staat een Verantwoording van 1 bladzijde. Daar blijkt dat het om het volgende boek gaat: Naast een theoretische en historiografische verhandeling over klederdracht als cultureel fenomeen waarmee de Brabantse streekdrachten in een bredere context worden geplaatst, is aandacht besteed aan processen van musealisering en folklorisering van de poffer als totem van Noord-Brabant. Het eerste deel van de mededeling klopt niet of uiterst matig. Maar in die Verantwoording blijkt ook dat er op een gegeven moment eigenlijk een andere projecten door het oorspronkelijke boekwerk zijn ‘heengefietst’, namelijk: een fotodocumentatie onder de naam “Alle mutsen verzamelen’, met daarbij een ontwerpwedstrijd en een fotoproject van traditionele mutsen op jonge lijven. Buitengewoon leuk en enerverend, maar je moet wel greep op het geheel houden.
Al doende werd het concept van het boek steeds dynamischer en creatiever, zo levendig dat de betrokkenen het spoor bijster raakten en de studieuze lezer nu verbaasd kijkt naar een mooi boek dat tegelijk een didactische miskleun is. Dat hebben de enthousiaste vormgevers natuurlijk ook niet kunnen voorkomen.