[Terug naar hoofdpagina] [Contactgegevens]

Grenskerk van Valkenswaard nu te vinden

In de periode van circa 1650 – 1680 ging Valkenswaard vooral op de Beverbeekse Heide naar de kerk. Deze kerk lag namelijk net over de grens, in het gebied van Luik. Na die periode mocht in het dorp een schuurkerk bezocht worden, vooral omdat de overheid ontdekt had dat je daar behoorlijk belasting voor kon laten betalen.
De Beverbeekse grenskerk lag ongeveer 1500 meter van het Weerderhuys, nu de Achelse kluis. Dat de daar een kerk gestaan had stond vermeld in een aantal documenten. Ruim 50 jaar geleden nam de archivaris van de Achelse Kluis, Dominicus De Jong, het initiatief om de plaats weer zichtbaar te maken. Bomen en struiken werden verwijderd, de fundering werd nagemaakt (met beton) en er werd een groot wit kruis opgericht.
40 jaar later maakte ik een studie van de grenskerken, dus ook die van de Beverbeekse Heide, en ging ik op zomeravonden met allerlei kaartmateriaal op zoek naar de plaats van de kerk. De boeren hadden de akkers echter zo geploegd dat dat erg tegenviel: ik kon de plaats niet vinden. Maar gelukkig kwam Henk van Mierlo van de heemkundekring in Valkenswaard opdagen en op een zaterdagochtend vonden we de plaats terug.
In 1998 bundelde ik een aantal krante-artikelen in een boekje Grenskerken vanuit Valkenswaard waarin ik grenskerken besprak die het grondgebied van Luyks-Gestel (Amprijt) en Maarheeze (Hugten) aan de orde stelde. De oplage was slechts 500 exemplaren en na een half jaar waren ze (tegen kostprijs) verkocht. De grenskerk van Hugten is al een aantal jaren weer vindbaar en herkenbaar. Sinds enkele weken nu dus ook de grenskerk nabij de Achelse Kluis.
Met de fiets rijdt u vanaf de kluis in noordelijke richting (naar bos en hei) en dan neemt u na 500 meter de verharde fietspad rechts; deze volgt u totdat u het bordje ziet van de grenskerk. Keurig in orde gemaakt. Jammer is dat er ook wel wat verloren ging. Voorheen was de stookplaats in de kerk nog herkenbaar aan de soort mos die er groeide en stond er een wilde roos die er klaarblijkelijk al eeuwen stond. Dit zag ik nu niet terug, maar in de natuur is niet zo gauw iets echt weg.
U ziet midden in de ‘kerk’ een grafmonument. Op welk graf heeft het ooit gestaan en waarom kwam het hier terecht? Ik hoorde dat het monument afkomstig is van het kerkhof in Bocholt, kennelijk afgeschreven, en dat het gered werd door het te verplaatsen naar het terrein van de grenskerk (eigendom van Achelse Kluis). Het is een mooi stuk werk, vervaardigd door de firma Jenet uit Bree. Het staat er gewoon goed, zelfs treffend: je blijft nu in elk geval even stil staan.